دوبارگی سفر به کشور تاجیکستان

دوبارگی سفر به کشور تاجیکستان

قسمت سوم

6.2.2016 شنبه

صبح بعد از صرف صبحانه دوستان رفتند .محمد گفت که امروز به خجند برمیگردد. محمد ادم باسواد وفهیمی است که تلخ وشیرین زندگی را بسیار از سر گذرانده است از خانواده ای که اکثرا تحصیلات بالا دارند ودانش او جدا از مسائل روز در حوزه های اجتماعی قابل تامل است. طی مدت کوتاهی که با هم بودیم اشتراکات زیادی در هم پیدا کردیم .محمد در حال حاضر با زن روسی اش در خجند زندگی میکند .سامان که متولد شهر گنبد کاووس است بزرگ شده شهر مشهد است که از تاجیک بقول خودش زن گرفته است پدر وبرادرش در ابتدای کار در تاجیکستان بودند ودر شهر یاوان کمباین دارند ومحصولات گندم وپنبه وذرت درو میکنند پدرش وبرادرش برای همیشه برگشته اند مشهد و سامان به اتفاق همسر وفرزند دوساله اش در یاوران در یک خانه اجاره ای زندگی میکنند اما در این موقع سال همسرش وفرزندش رفته اند ایران ودر مشهد هستند . اقا سامان در این فصل سرما کاری ندارد همسر او اهل یاوان است اما به دلیل کمی کار ونبود کار کمباین اورا فرستاده نزد پدرش در مشهد وخودش اینجا وانحا در یاوان ودوشنبه کارهای متفرقه میکند به او گفتم که تو هر وقت دوشنبه هستی بیا اینجا ونمی خواهد شب ها برگردی یاوان او هم قبول کرده است . همنشین خوب وپسر پر جنب وجوشی است وخیلی وقت ها در رفتن به جاهای مختلف همراهی ام میکند .

فکر تبدیل درهم به سامانی از اول صبح مرا رها نمیکند به خودم گفتم یکسری به چند جا بزنم ببینم چه میشه. لباسهامو پوشیدم وراه افتادم یک بانک همین نزدیکی منزل بود رفتم انجا .انها هم همین را گفتند ن گفتند نمیشوددرهم را با سمانی یا دلار عوض کنی . از یک رهگذر خیابانی پرسیدم ایا صرافی که قانونی باشد میشناسد گفت نه .

از دام پیچت به سمت میدان بزرگ سامانی حرکت کردم. طی این چند روز فرصت دیدن دو تن از اشنایان در کتابخانه ملی پیدا نکرده بودم. استاد خیراندیش شاعر و رئیس انجمن ادبی همیشه بهار وشیرعلی محمدی که مسئول بخش تاجیک شناسی در کتابخانه ملی است. اقای علی شیر شاعر بسیار خوبی هستند وکتابی نیز به خط فارسی دارند . کارت عضویت کتابخانه ملی که سه ساله است وپارسال گرفته بودم داشتم . دم در نشان دادم ورفتم بالا . اقای علی شیر محل کارشان بودند از دیدن همدیگر خوشحال شدیم . دفتر کارش کمی بزرگتر از سال پیش شده بود از بین حرف هایش فهمیدم که امسال ازمونی دارد برای رتبه بالاتری که احتمالا دکترا هست .ادم بسیار موقر وبا شخصیت و وطیفه شناسی است این را هر کسی در نظر اول واز بین گفته هایش می فهمد . چون موقع ابد abed نهار یا نیم روزی بود سفارش غذا داده بود که به اتفاق همکار دیگرش با هم روی میزکارشان خوردیم از اینکه با ادم هیچ تعارفی ندارند ودر این زمینه ها راحت هستند خوشم امد . تا ساعت 3 ونیم پیش او ماندم . اقای خیراندیش نبود باید تا روز چهارشنبه که جلسه انجمن ادبی هست صبر میکردم .با علی شیر خداحافظی کردم .

مرغ وگوشت در خانه نداشتم ومرکز خرید اینگونه چیزها و خریدهای اساسی بازار زیلونی است. از سر چهار راه بلند اشیانه خط دو مشروتکه با دو سامانی میرود زیلونی . بازار شلوغ بود مثل سال گذشته مردم در حال خرید وارابه های بزرگ(گاری های حمل بار ) مشغول منتقل کردن اجناس رسیده وخریداری شده بودند .

با وجودی که ارزش سامانی نسبت به سال گذشته نسبت به دلار وروبل به نصف کاهش یافته است اما قیمت ها چندان تغیری نکرده است واین سیاست دولت تاجیکستان که توانسته قیمت مایحتاج عمومی را به نرخ سال گذشته ثابت نگهدارد خیلی برایم جالب بود چون در ایران خودمان همینکه ارزش دلار کمی بالا میرود نرخ ها بلافاصله بالا میروند ودیگر خبری از پائین امدن نیست . دلیل پائین امدن نرخ سامانی نسبت به دلار و روبل باید در نزول قیمت نفت جهانی وتاثیرات ان بر کشورهای صادر کننده دید. روسیه مناسبات زیادی با کشور تاجیکستان دارد وسالانه عده زیادی از جوانان ومردم تاجیکستان برای کار به روسیه میروند ویکی از راه های درامد مردم تاجیکستان از این طریق است ؛ اما با کاهش قیمت نفت ارزش روبل نیز پائین امده ودیگر برای تاجیکی ها نمی ارزد که بروند در روسیه کار کنند چون فایده چندانی نصیب انها نخواهد کرد و از طرف دیگر به دلیل اینکه مردم توان مالی بالایی در این شرایط ندارند عملا خود فروشندگان وکسبه بازار دریافته اند که گران شدن اجناس؛ فروش انها را کم خواهد کرد و دولت نیز سیاست گذاری اش بر اساس تثبیت قیمت ها بوده است .

قیمت گوشت حتی کمی پائین امده بود واز 38و39سامانی در سال 2015 به 33 و32 رسیده بود مرغ همان قیمت سال قبل داشت مرغ تازه حدود یک کیلویی دانه 15 ودانه 20 سامانی. میوه جات و سبزیجات با قیمت سال قبل بفروش میرسید . اکثر خوار وباری که من روزانه میخریدم نیز تغئیر چندانی نکرده بود .کرایه حمل ونقل شهری مانند تاکسی های مسیری خیابان رودکی همان سه سامانی سابق بود ومشروتکه ها( ون ها) نیز 2 سامانی وجاهایی یک سامانی بود. نرخ بلیط اتوبوس خطی نیز مثل سابق بود .بنزین وگازوئیل وگاز نیز زیادتر نشده بود وقیمت گاز نیز اندکی پائین امده بود . کشور تاجیکستان منابع زیادی ندارد وگاز بیشتر از قزاقستان وجاهای دیگر وارد میکند به لحاظ صنعتی نیز چندان پیشرفته نیست اتکای مردم بیشتر به اب وزمین وکشاورزی است اما هنوز در این زمینه برای بهره برداری بیشتر احتیاج به مکانیزه شدن وتوسعه صنعتی در زمینه کشاورزی دارد وصد البته مدیریتی که به بهبود اوضاع کمک کند وسطح تولید را افزایش دهد . نعمت بزرگی در تاجیکستان هست که اگر خوب مدیریت شود میتواند حتی با کشاورزی خالی ودامپروری به رشد وشکوفایی برسد اب فراوان دارند .خاک مرغوب وحاصلخیز دارند ومردمی که سخت کار میکنند .